Categorie archieven: Inspiratie

Keramika, keramiek in Tsjechië

Tsjechië is niet het eerste land dat ik met keramiek in verband zou brengen, eerder met poppen- en animatiefilmpjes, zoals “Het molletje” (“Krtek”) en “Buurman en Buurman” (”Pat a Mat”). Maar evenals (bijna) alle culturen in de wereld heeft ook Tsjechië een boeiende keramiek historie.

Sterker nog, wellicht heeft dit gebied de oudste keramiek historie in de wereld, hier is immers het (tot nu toe) oudste beeldje gevonden van gebakken klei: de “Venus van Dolní Vestonice” (zo’n 30.000 (!) jaar oud, wordt bewaard in het Moravisch museum in Brno maar helaas niet tentoongesteld).

Moravisch museum in Brno
Moravisch museum in Brno

Deze zomervakantie wilden wij het “gebroken hart van Europa” weer bezoeken. Hoewel we niet specifiek voor de keramiek naar Tsjechië zijn afgereisd, is het altijd een mooie bonus het onderweg tegen te komen.

Lees verder Keramika, keramiek in Tsjechië

Woord en beeld

Tijdens de opening van de expositie bij galerie Arneri (zie dit blog) droeg de (stads)dichter en schrijver uit Harderwijk Michel Martinus bij kunstwerken van elk van de vijf deelnemende kunstenaars een gedicht voor. Hij had speciaal voor deze opening werken uitgekozen en zijn indrukken hiervan poëtisch verwoord. Voor mij had hij het gedicht “Dolce Vita” geschreven…

Dolce Vita (Meeuwenvrijheid)

Dolce Vita

Nog draaien haar klokrokken, haast
Schuchter en een beetje betoverend
Rond haar keramische lijf, als zij
Het leven bevallig viert,
Dat ze uit meesterhand mocht ontvangen
Trekt ze stiekem een lange neus

31 mei 2015 Michel Martinus

Lees verder Woord en beeld

Zen keramiek, geen stijl maar techniek

Ik was geïnteresseerd, maar ook een tikkeltje sceptisch toen ik “Het zen tekenboek, geschreven en geïllustreerd door de Nederlandse Michelle Dujardin (uitgeverij Asoka, 2012), zag liggen in een boekhandel in Den Bosch. Wij waren in deze stad tijdens een inspiratie museumtripje een paar weken geleden (voer voor een ander blog). Mijn interesse won het van mijn scepsis en ik heb het boek direct aangeschaft.

In onze hotelkamer werd ik aangenaam verrast; het is een zeer leesbaar boek, met waardevolle inzichten op het creatieve proces, die niet alleen toepasbaar zijn op de praktijk van realistisch tekenen/schilderen. De beschreven techniek is niet nieuw, ook niet voor keramische technieken.

zen keramiek, goudbronzen uil

Zen keramiek; het ontwerpen en maken van keramiek met “lichaam intelligentie” is beschreven door de Amerikaan Kenneth R. Beittel in “Zen and the art of pottery” (Uitgeverij Weatherhill, 1989). Hij benadrukt dat keramiek niet vanuit de geest moet worden ontworpen en daarna met het lichaam (van jezelf of dat van iemand anders) moet worden uitgevoerd. Volgens Beittel moet (handgedraaid) keramiek met “eenheid van zijn” worden ontworpen en uitgevoerd.

Lees verder Zen keramiek, geen stijl maar techniek

Vrijdag de 13e

Vandaag geen glazuurstook. Nee niet omdat het vrijdag de 13e is… maar simpelweg omdat ik geen werk heb om te glazuren. De beelden “in de maak”, zijn (bijna) droog dus binnenkort stook ik dit biscuit (1e stook), waarna een glazuurstook volgt (maken-drogen-biscuitstoken-glazuren-glazuurstoken-(en weer)maken, de levenscyclus van de keramist).

Toch speelt bijgeloof een rol bij het stoken van keramiek, zeker als het glazuur er op zit en het tijd is om het over te dragen aan de vuur-goden. Zo hadden (hebben?) de oude Grieken een stookduiveltje boven de oven om de kwade geesten af te schrikken, offeren keramisten in Japan voedsel en native Americans bloemen tijdens het aansteken van de oven. Hoewel ik niet in geesten geloof, denk ik dat een kort meditatief moment voor de stook een goed idee is. De stook is een proces dat geconcentreerd moet gebeuren, dus lichaam en geest op scherp zetten is noodzakelijk (met een kop koffie lukt het ook).

Lees verder Vrijdag de 13e

Zomer vol kunst

Kunstmuseum Rughrgebied met banaan (Museum Küppersmühle, Duisburg)De natuur bereidt zich voor op de herfst. Het regent en waait. De lucht ruikt naar appels en peren. Gretig eet onze papegaai de hazelnoten die uit de boom vallen.

Het is nu moeilijk voor te stellen dat wij krap een maand geleden nog puften van de hitte. En hoe wij ons zo luchtig mogelijk kleedden, nu wij de vesten en jassen weer uit de kast hebben gehaald. Nu onze vakantie voorbij is… gelukkig hebben we nog veel goede herinneringen aan alle kunstmusea in het Ruhrgebied.

Lees verder Zomer vol kunst

Drie maal raken, één keer goed

“Al het goede komt in drieën” en dat geldt zeker voor keramiek. In dit blog een beschrijving van de drie keramiek fasen. Alleen als deze perfect op elkaar aansluiten ontstaat waardevol werk.

Ik moest daar laatst aan denken, toen ik om een uur of vijf ’s morgens m’n gasoven aanstak voor het laatste stadium van het werk dat ik had gemaakt. De glazuur stook vormt het sluitstuk van het werk, als het hier mis gaat …

keramiek Stook Gasoven…en er kan een hoop mis gaan; te snel stoken aan het begin kan leiden tot scheuren en ontploffen (!), te snel stoken bij de kwartsconversies (bij 226 en 573 oC) leidt tot blazen in de scherf, te kort of te lang stoken op top temperatuur kan leiden tot een scala van glazuurfouten (druipen, kale plekken, spelden prikken, etc. etc.).

Lees verder Drie maal raken, één keer goed

Op zoek naar kunst en schoonheid

 “Art and beauty are about that inner resonance” (“Kunst en schoonheid gaan over de innerlijke resonantie”, Ian Roberts, “Creative authenticity”, 2004).

Kunst en schoonheid eens bijna synoniem, nu lijkt het erop dat in de hedendaagse kunst de zoektocht naar schoonheid is opgegeven en vervangen door shock-art; kunst gemaakt om te shockeren.

Hoewel er redenen genoeg waren (en zijn) voor deze kunststroming, heeft het naar mijn mening slechts een beperkte houdbaarheid. Geplaatst uit zijn (culturele) context in een andere tijd/plaats, verliest deze kunstvorm zijn waarde.

Lees verder Op zoek naar kunst en schoonheid

Een glazuur van Texel

Vorig jaar heb ik een kogelmolen overgenomen van een met pensioen gaande pottenbakker. Keramisten gebruiken zo’n molen om glazuur grondstoffen fijn te malen, waardoor het glazuur o.a. beter uitsmelt en meer egaal wordt (stof voor een ander blog artikeltje). Zo’n molen wilde ik al een tijdje, dus de koop was snel gesloten. Als bonus kreeg ik een emmer met “Tex klei” mee, zeeklei die hij had verzameld op het strand van Texel.

Fietsvakantie Texel
Deze kleislib heb ik natuurlijk thuis (na maling in mijn nieuwe kogelmolen) gelijk gestookt op een aantal proefplaatjes op cone 10. Dit bleek een prima slib-glazuur te zijn, een cadeautje van Texel. Je begrijpt, ik wilde natuurlijk met eigen ogen zien, waar dit wonder der natuur vandaan kwam…..

Lees verder Een glazuur van Texel

In contact met het verleden

Soms ben je ineens verbonden met het verleden. Je ziet een oude foto, je fluit het liedje wat je opa ook al floot of … je maakt keramiek vogels.

Ancient-Iranian-Cermamics
Ancient Iranian Ceramics, Sackler Gallery

Een paar maanden geleden las ik een artikeltje in Ceramics Monthly over de tentoonstelling “Ancient Iranian Ceramics“. Het betrof een kleine expositie van keramiek van zo’n 3.000 jaar geleden (!) uit het gebied ten zuiden van de Kaspische Zee in wat nu het moderne Iran is.

De kleine installatie liet een aantal schatten zien uit de collectie van de Sackler Gallery. Het viert de talenten van de oude Iranese pottenbakkers en toont de hoge kwaliteit van hun vervaardigde werken.

Lees verder In contact met het verleden

Kunst over of voor mensen?

Als ik de selectie van het wekelijkse Avro’s kunstuur mag geloven
(iedere zaterdag van 17.00 tot 18.00 uur op Ned 2) heeft de meeste kunst de mens als onderwerp.

Of het nou videokunst van Priscila Fernandes is of de foto’s van Vivianne Sassen; de mens staat centraal. Als het niet de mens is, dan is het wel zijn uitwerking op deze planeet, zoals tot uiting komend in de architectuur of op het landschap.

Vind ik dat erg? Uiteraard niet, ik gun iedereen z’n muze. Waar de meeste kunstenaars deze godinnen als afspiegeling van de mensheid gebruiken als inspiratie, denk ik dat de keramist slechts één van de negen muze “Urania” (de muze van de sterrenkunde, voorloper van alle natuurwetenschappen) als bron heeft voor zijn of haar werken.

Niet voor niets wordt keramiek kunst ook wel de meest wetenschappelijke van de kunsten genoemd.

In keramiek is de beheersing van het materiaal immers van het hoogste belang en heeft de wetenschap een grote invloed op de ontwikkeling van deze kunstvorm.
Lees verder Kunst over of voor mensen?