Parijs, centrum van de schone kunsten in Europa, misschien wel van de wereld (dat is in ieder geval de mening van de “Parisien“). Maar het is ook de stad van de keramiek, of zoals de Fransen zeggen “Cité de la céramique”. Wij bezochten de keramiek in Parijs.
Ook voor de “céramique” is Parijs “tze place tzo be“.
Tussen Parijs en Versailles, aan de Seine ligt Sèvres; de porselein hoofdstad van Frankrijk. Hier wordt sinds 1740 het Franse porselein geproduceerd voor de machthebbers van het land; van Lodewijk XV (“le Bien-Aimé”) tot Napoleon (the god of clay). Maar ook voor (hof-)adel en de gegoede burgerij.
Heden ten dage is in Sèvres het museum “Sèvres – Cité de la céramique” gevestigd; vlak over de brug “Pont de Sèvres” aan de oever van de Seine, aan de poort van Parijs. In dit Museum is niet alleen het porselein van Sèvres te vinden, maar ook een brede collectie van historische en hedendaagse keramiek.
Voor een keramist in Parijs is het geen keuze, hier moest ik heen. Maar ook voor de keramiek liefhebber is het aanrader.
Sèvres – Cité de la céramique
Mijn trip naar Parijs was gelukkig niet alleen een werkbezoek. Er was ook tijd om samen met m’n vriendin de lichtstad te ontdekken. Het was al weer jaren geleden dat we in de Franse hoofdstad waren geweest, maar het hotel, vlak bij Gard du Nord (het aankomststation van de Thalys), hadden we zo gevonden. Na een goede nachtrust kon het avontuur beginnen.
Ik verken een onbekende stad het liefst per fiets. Dat is tegenwoordig in Parijs geen probleem, een “vélib” (het Parijse witte fietsen plan) is zo gevonden. Er zijn fietspaden aangelegd (niet zo uitgebreid als Amsterdam, maar de busbanen zijn ook voor fietsers toegankelijk). Geen overbodige luxe want het verkeer in Parijs is een losjes geregisseerde anarchie. “Go with the flow” is mijn advies en je kan je er al fietsend prima doorheen manoeuvreren.
Vanaf Gare du Nord is het een klein uurtje fietsen naar Sèvres (als je de weg kent en geen koffie-breek neemt zoals wij). Het museum “Cité de la céramique” is vlak over de “Pont de Sèvres” aan je rechterhand.
(of klik op deze link, om de video rechtstreeks op YouTube te bekijken)
Keramiek historie zij aan zij
De vaste collectie van het museum bestaat onder andere uit werken van het Europese stenen-tijdperk, het oude Egypte en het antieke Griekenland. Aan de vruchtbaarheidsbeeldjes uit het laat-paleolithicum (35.000 -10.000 BCE ) kunnen hele exposities worden gewijd. Maar alleen al dit tweetal oerkeramieke beeldjes , was voor mij zeer inspirerend.
Je kan ook Egyptisch blauw (een natuurlijk zelfglazurend koperblauw, ook wel “Egyptische faience” genoemd)”Oesjabti” van een adembenemende schoonheid vinden. Deze “Chaouabtis” zoals de Fransen het noemen, zijn kleine graf-figuurtjes, van ca. 12.000 oud. Het Griekse rood-zwarte keramiek met klassieke vormen, afgewerkt met terra sigillata, is nog steeds onovertroffen.
Daarnaast zijn er werken uit de Europese Middeleeuwen, het midden oosten, China en precolumbiaanse werken uit Zuid-Amerika. Het robuuste Europese gebruikskeramiek steekt schril af tegen het verfijnd met luster gedecoreerde werk uit het huidige Irak en Iran en het gepolijste (ongeglazuurde) werk van de Inca’s.
Hoewel het technisch minder hoogstaand is, kan ik immens genieten van de loodgroene en ijzerbruine glazuren op het middeleeuws Europese keramiek. De kleuren zijn nog even krachtig als de dag dat ze (met gevaar voor eigen leven) door de pottenbakkers werden opgebracht.
Naast de genoemde werken is er nog veel meer te zien, waaronder delfts blauw aardewerk uit “les Pays-Bas“.
Porselein en hedendaagse keramiek
Uiteraard is er ook porselein te vinden uit Sèvres. In Europa was men, tot aan de 18e eeuw, niet in staat het “witte goud” produceren, zoals de Chinezen. Door het process te kopiëren na de herontdekking in Meissen (Duitsland), werd vanaf 1740 ook porselein gemaakt in Sèvres. Van kleine “figurines” (met typische Franse taferelen) tot reusachtige vazen. Ook naar huidige maatstaven zijn dit nog steeds technische hoogstandjes.
De decors van dit soort werk zijn echter heden ten dage wat gedateerd. Gelukkig kon ik mijn hart ophalen in de zalen met art nouveau en de hedendaagse keramiek (niet alleen van porselein). De porselein fabriek heeft sinds haar oprichting altijd gewerkt met onafhankelijke hedendaagse kunstenaars. In het museum is mede daarom een grote collectie van werken te vinden uit de 20e en 21e eeuw.
Wisselende exposities
De vaste collectie van “Sèvres – Cité de la céramique” is een historische reis door de wereld van de keramiek. Onvermijdelijk zijn de overweldigende keuzes die moeten worden gemaakt. Helaas zijn de selectiecriteria een mysterie. Ondanks dat is een bezoek de moeite waard. Als is het alleen maar om de enorme collectie met eigen ogen te zien.
Maar dit is niet het enige dat het museum te bieden heeft. Er zijn ook wisselende exposities. Toen wij het museum bezochten was het “CERAMIX, de Rodin à Schütte” (9 maart – 6 juni 2016). Een fantastische expositie, die wij al in Maastricht (Bonnefantenmuseum) hadden bezocht. Wij hebben daarom bij deze expositie overgeslagen. Geen overbodige luxe, de vaste collectie en de expositie “CERAMIX” op één dag bekijken doet geen recht aan beide.
Het enige dat aan dit museum mist is een koffie hoekje, want afgezien van een glaasje water, was er niets te krijgen. Een gemiste kans, want behalve kunst is keramiek toch ook iets dat in aanraking met eten en drinken moet komen.
Keramiek met de Franse slag
Frankrijk heeft een rijke keramische traditie, niet alleen porselein (“porcelain“), maar ook steengoed (“grès“), aardewerk (“faïence“) en ongeglazuurde terracotta (“terre cuite“). In Parijs draait het leven (helaas) niet alleen om de keramiek, zoals bijvoorbeeld in “La Borne“, maar dat wil niet zeggen dat er niets te vinden is buiten het museaal keramiek.
Ook zonder dat we er naar zochten kwamen we handgevormd keramiek tegen op kleine markten, een winkeltje bij Montmartre en een “Festival Antiquites et Contemporaine” bij Parc Monceau. Kunst en Keramiek leeft in Frankrijk, ook in Parijs.
Inmiddels weer thuis aan het werk in het regenachtige Nederland. Maar ik kan denken aan de zonnige keramiek in Parijs.
About Post Author
Wat een leuk stuk Daniel. Staat ook op mijn verlanglijstje. ?
Dank je wel Wilma, van mijn verlanglijstje is het net doorgestreept… hoewel ik neem aan dat ik er nog wel ‘ns heen ga 😉