keramiek kleuren

Het keramiek kleuren mysterie

Keramiek kleuren zijn een mysterie, magisch, gevaarlijk en ongrijpbaar. Een strijd tussen keramist en Gaia. Een veldslag waar elke sterveling gedoemd is het onderspit te delven…

Het heeft historische, culturele en technische aspecten. Wetenschappers, filosofen, psychologen en kunstenaars hebben zich erin stuk gebeten en zullen dat ook in de toekomst doen. Er zijn boeken over volgeschreven, maar de waarheid is nog steeds ongrijpbaar.

Keramiek Kleuren mysterieKleuren zijn met andere woorden een fascinerend fenomeen.

Historische kleuren

Kunstenaars hebben al kleuren gebruikt in grotten meer dan 64.000 jaar geleden. Hun kleurenpalet bestond uit rood, geel, bruin, zwart en wit. Gemaakt van ijzerhoudende aarde, kalk, houtskool en dierlijk vet.

Dit zijn ook de kleuren van de oudste keramiek zo’n kleine 30.000 jaar later. Maar pas vanaf ca. 18.000 – 7.000 BCE worden er potten gemaakt die bewust met gekleurde slib zijn gedecoreerd. De oudste voorbeelden komen uit de provincie Jiangxi in China, maar over de hele wereld zijn er gedecoreerde potten (scherven) gevonden van ongeglazuurd keramiek.

Keramiek Kleurenkeramiek kleuren mengenRelatief recent (vanaf ca. 4.000 BCE) explodeerde het aantal keramiek kleuren toen objecten werden geglazuurd. In China waren de glazuur kleuren zo waardevol dat deze soms alleen aan de keizer waren voorbehouden.

Gevaarlijke kleuren

In de (donkere) Middeleeuwen was het mengen van kleuren in Europa een taboe. Het (witte) zonlicht was een geschenk van God, combineren van kleuren tot een andere kleur werd gezien als tegennatuurlijk.

Maar dat weerhield kunstenaars er niet van te experimenteren. Cennino Cennini beschrijft de productie van arseen (-trisulfide) en witlood voor verf in zijn boek “il Libro dell’Arte” (uit ca. 1400). Dit was niet alleen gevaarlijk in de ogen van god, maar ook de moderne medische wetenschap.

keramiek kleurenOok keramisten gebruikten de meest exotische (en soms zeer giftige) grondstoffen in hun glazuren op zoek naar nieuwe kleuren. In 1844 beschrijft Alexandre Brongniart (toenmalig directeur van de porselein fabriek in Sèvres) hoe uraniumoxide een “geel-oranje kleur van grote levendigheid” kan creëren in een glazuur.

Op zoek naar keramiek kleuren

Ik ben ook altijd opzoek naar nieuwe keramiek kleuren. Recent ben ik mijn keramiek op een hogere temperatuur gaan stoken. Van ca. 1220 naar 1280 oC (van cone 6/7 naar cone 9/10), dat maakt niet alleen mijn keramiek sterker, ik krijg er weer een heel nieuw kleurenpalet bij.

Keramiek KleurenpalletEen kleurenpalet die ik nog wel verder moet uitbreiden door veel proeven te maken. Niet één kleur, maar verschillende tonen door elkaar, ondefinieerbaar en moeilijk te voorspellen. Glazuur ongelukken zoals het afdruipen van het glazuur op de ovenplaat door de hogere temperatuur moet ik voor lief nemen; you win some and you lose some.

Wat ik er voor terug krijg? Levende glazuren met oneindige diepte. Meer kennis over glazuren en nieuwe spannende uitdagingen.

Dit is een kleurenstrijd waar ik graag aan ten onder ga…


Meer lezen over kleuren?

Mijn inspiratie haalde ik onder andere uit onderstaande boeken:

About Post Author

10 gedachten over “Het keramiek kleuren mysterie”

  1. Beste Daniel
    Dank je voor weer je leuke interessante blog. Ja proeven zijn erg interessant ! Slib van klei 116 (dik) op 208 met glazuur 61 Uit The potterbook of glazes recipes (1200-1220) = met koper geeft mooi diep blauw en groen op wit. Omgekeerd ook leuk. Silitium carbide is ook zo`n verrassende grondstof. Eindeloos experimenteren en vooral goed documenteren ! Het boek van Kassia St Clair , “Het geheime leven van kleuren” verteld veel over hun geschiedenis. Met hartelijke groet, Eveline

    1. Hi Eveline,

      Dank je wel. Yep er is veel te leren over kleuren in glazuren. Eindeloos veel mogelijkheden. Goed documenteren is inderdaad een prima advies. Maar naast technische kennis vind ik kleurenleer en de historische achtergronden van kleuren en kleurstoffen fascinerend, dat wilde ik ook ‘ns delen 🙂

      Groetjes,
      Daniel

  2. Daniël , je bent een bijzonder mens.
    Waar haal je de tijd vandaan om dit alles te beheersen?
    En over kosten maar te zwijgen.
    Weet je nog dat trosje druiven in Dordt.
    Heb diep respect voor je.
    LEEN.

    1. Dank je wel Leen,

      Te veel eer 🙂 maar leuk om te horen dat je waardeert wat ik schrijf. En de druiven waren heerlijk! Thnx en hopelijk tot gauw op een andere keramiekmarkt (als het weer kan).

      Groetjes,
      Daniel

  3. Terwijl ik op zoek was naar meer info over het kleuren van glazuren, kwam ik jouw website tegen . Jouw informatie helpt me om meer inzicht te krijgen in deze materie. Dankjewel om dit met ons te willen delen.
    groetjes
    Myriam

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.