Categorie archieven: Inspiratie

8 Industriële keramiek musea die je moet zien in Stoke-On-Trent

Als je opzoek bent naar de geschiedenis van de industriële keramiek, dan moet je naar de bakermat van de industriële revolutie. En als je opzoek bent naar deze keramiek in het Verenigd Koninkrijk, dan leiden alle wegen naar Stoke-On-Trent. De Engelsen noemen deze stad liefkozend “the potteries“, het mag duidelijk zijn waarom.

Op kleine schaal werd in dit gebied al duizenden jaren keramiek gemaakt, evenals op vele andere plekken op het eiland. Met de industriële revolutie vanaf ca. 1750 groeide Stoke-On-trent echter uit tot de eerste keramische industrie ter wereld. Dat maakt deze plaats en haar keramiek historie uniek in de wereld.Bottle Kiln (flessen oven) in Stoke-On-Trent

Benieuwd welke plekken je moet bezoeken in Stoke-On-Trent? Wij gingen ter plaatse op de fiets op onderzoek uit. ..

Lees verder 8 Industriële keramiek musea die je moet zien in Stoke-On-Trent

Anarchie en keramiek in het Verenigd Koninkrijk

Nee geen “Anarchy in the U.K.“, maar keramiek in het Verenigd Koninkrijk is het onderwerp van dit blog. Maar dit onsterfelijke nummer van de Sex Pistols  was wel het eerste wat door mijn hoofd schoot toen ik over de titel van dit stuk zat na te denken. En niet alleen de muziek uit Engeland is uniek.

De Engelse keramiek heeft een geheel eigen sound, uniek zoals de punk uit de jaren ’80, maar dan in aardewerk, steengoed of porselein. Het is tevens het land waar Bernard Leach zijn “potters book” uitbracht in de jaren 40 van de vorige eeuw. Het Koninkrijk waar Wedgwood serviesgoed vanaf de 18e eeuw in design en productie compleet vernieuwde. Het eiland waar de “bone china” werd uitgevonden, de Toby jug en de “great pottery throw down“.

Als je geen bloed maar klei-slib door je aderen hebt stromen, dan wil je daar heen. Maar waar moet je heen om dit te beleven? Lees verder Anarchie en keramiek in het Verenigd Koninkrijk

Reiger met een bijbel en een mes

Biddend in de schaduw
Staat een reiger met een bijbel en een mes
Weten doe je ’t nooit
Maar in principe gaan we dood
Alles is oké een beetje instabiel
Ik heb bloed aan beide handen
Maar ik weet niet waar ik viel
(Spinvis, “In staat van Narcose”, 2002)

De tekst is sinister en inspirerend, ik zag innerlijke beelden. Een reiger, een prediker met een lange donkere pij, gewapend zoals in het wilde westen. Onbeweeglijk, ingedoken tegen regen en wind langs de kant van de sloot.

Keramiek kunst DFB-keramiek

Hij zit de storm uit, gelaten, stoïcijns een onverstaanbaar gebed prevelend. Wee de vis die niets vermoedend langs zwemt. Hogere machten rechtvaardigen zijn vergoten bloed…

Lees verder Reiger met een bijbel en een mes

Een theekom moet je beleven

Een magische drank moet bewust gedronken worden in een passende kom; een theekom.

Thee begon als een medicijn en groeide uit tot een drank. In China, in de achtste eeuw, betrad het het rijk van de poëzie als één van de beschaafde amusementen. In de vijftiende eeuw  veredelde Japan het tot een religie van estheticisme – theeïsme. (vertaald uit “The Book of Tea“, 1906)

Met bovenstaande woorden opende Okakura Kakuzo zijn verhaal over thee, esthetiek en Oosterse filosofie. Hoewel het al meer dan 100 jaar geleden is geschreven, is de boodschap verrassend actueel.

Handgevormde theekom met aventurine glazuurThee is niet alleen een versterkende drank met veel positieve eigenschappen, het is ook een esthetisch belevenis. En hoe ervaar je dat het beste? Inderdaad uit een unieke handgevormde theekom. Lees verder Een theekom moet je beleven

Glazuur research break

De afgelopen maanden stond voor mij in het teken van keramiek glazuur research. Hoeveel onderzoek? Het autistje in mij heeft het netjes geordend en opgeteld:

  • 3 maanden,
  • 30 online lectures,
  • 270 glazuur proeven gemengd,
  • 20 keer gestookt,
  • 2 verschillende stook temperaturen,
  • 3 verschillende stookcurves,
  • 6 resultaatbesprekingen.

glazuur research afwegenSystematisch glazuur research vergt veel, maar het levert ook veel op. Zo’n intensieve onderzoeksperiode is heel leerzaam en inspirerend. Maar ik had daardoor helemaal geen tijd meer voor andere zaken. Mijn sociale leven heb ik jaren geleden opgegeven, maar nu had ik zelfs geen tijd meer blogjes te schrijven.

In navolging van de Zen meester die dagelijks een aantal uren mediteert. Als hij het zo druk heeft dat hij daar geen tijd meer voor heeft, dan verdubbelt hij het aantal meditatie uren. Kortom het was voor mij tijd voor een glazuur research break…. op Texel.

Lees verder Glazuur research break

Keramiek en het periodiek systeem

Wat heeft het periodiek systeem met keramiek te maken? Veel meer dan je zou denken. En niet alleen om glazuren te ontwikkelen. De ontdekking van deze rangschikking van de elementen is één van de grootste collectieve prestaties van de mensheid.

Ik zou niet meer zonder kunnen. Sterker nog, zonder de ontdekking van alle elementen die het periodieke systeem vormen zou je nu dit blog niet lezen. Dan zouden we met z’n allen nog steeds in een dierenvel achter een mammoet aan rennen (of andersom).

klei en glazuur laboratoriumMaar gelukkig, vanaf de prehistorie houden pottenbakkers zich altijd al bezig met het hogere in deze wereld: de (toegepaste) scheikunde…

Lees verder Keramiek en het periodiek systeem

Kurkasa een (plant-) aardige samenwerking

Kurkasa: alles wat je nodig hebt om je tafel om te toveren in een ware tuin. Haal het gevoel van buiten naar binnen.

Eric, de oprichter van Kurkasa is altijd al een liefhebber van de natuur geweest. Hij is daarom zeer bekend met de wereld van Bonsai. Dit is de Japanse kunst van gecultiveerde bomen in potten.  Het zijn zeer kleine dennen- en jeneverbesbomen van adembenemende schoonheid.

KurkasaDe bonsaimeesters etaleerden hun bonsai in speciale kamers (tokonoma).  Zo konden zij het bosgevoel ook in de woonruimte ervaren. Deze meditatieve momenten zijn in de drukte en hectiek van alle dag van levensbelang.  Dat geldt nu meer dan ooit.

Lees verder Kurkasa een (plant-) aardige samenwerking

Historisch porselein en hedendaags keramiek in Dresden

Nadat we de geboorteplaats van het Europese porselein hadden bezocht in Meißen was het nu de beurt aan de naast gelegen grote stad. Er is veel historisch keramiek in Dresden. In het Florence aan de Elbe huist één van de grootste porselein verzamelingen van de wereld.

De verzameling is gesticht door de keurvorst van Saksen August der Starke aan het begin van de 18e eeuw. Deze porselein collectie was oorspronkelijk ondergebracht in het Japanische Palais. Na de 2e wereld oorlog is het Zwinger Museum het nieuwe onderkomen geworden.

Porselein Collectie Zwinger DresdenDe collectie bestaat uit Chinees en Japans porselein vanaf de 14e eeuw. Daarnaast is hier het grootste historische overzicht  van Meissen’s porselein (1710 – 1815) te vinden. Inclusief de menshoge dierencollectie die exclusief voor de keurvorst werd gemaakt.

Onze camping lag in het Rehbocktal tussen Meißen en Dresden langs de Elbe fietsroute. Een prima gelegenheid om de route naar Dresden te verkennen (een vlakke rit van zo’n 23 kilometer langs de Elbe ). Een prachtige route langs een aantal “biergartens” waar gelukkig ook koffie te krijgen is.

Lees verder Historisch porselein en hedendaags keramiek in Dresden

Meißen: het witte goud in het groen

Porselein “het witte goud” heeft een lange en boeiende geschiedenis. De oorsprong van deze verfijnde keramiek ligt in China. Het is niet geheel duidelijk wanneer het eerste “echte” porselein is ontdekt.

Al naar gelang de definitie wordt aangenomen dat deze witte en doorschijnende keramiek, de porselein zoals wij dat nu kennen, vanaf ca. 700 werd geproduceerd. De Chinese pottenbakkers hadden inmiddels ovens waarbij de hoge temperatuur van ca. 1300oC kon worden gehaald. Daarnaast waren de juiste grondstoffen aanwezig om porselein te maken.

Al vanaf de 13e eeuw is deze keramiek met handels-karavanen meegenomen naar Europa. Pas vanaf de 16e eeuw is er op grote schaal porselein geïmporteerd. De vraag naar deze spectaculaire nieuwe keramiek werd steeds groter. Hierdoor ontstond er in heel Europa een “ratrace” om het geheim te ontrafelen. Aan het begin van de 18e eeuw werd deze Europese wedstrijd tenslotte beslecht in Meißen. In mijn vorige blog (het eerste deel van dit drieluik) schreef ik hier al over.

Elbe fietsroute (Elberadweg)Deze zomer wilden wij ook ter plekke op zoek gaan naar de oorsprong van het Europese porselein. Gelukkig ligt het witte goud midden in het groen, langs de prachtige Elbe fietsroute(Elberadweg). Een mooie gelegenheid voor een nieuwe ontdekkingsreis op de fiets.

Lees verder Meißen: het witte goud in het groen

Porselein het witte goud op het spoor

Porselein, “het witte goud” is in Europa (her)ontdekt in 1708 door Johann Friedrich Böttger  te Meißen. Vanaf 1701 experimenteerde deze alchemist in gevangenschap tevergeefs om van gewone metalen goud te maken. Dit  in opdracht van de keurvorst van Saksen en koning van Polen: Frederik August II. (“August der Starke”).

Onder leiding van de natuurwetenschapper Ehrenfried Walther von Tschirnhaus verlegde hij zijn zoektocht van goud naar het witte goud. In juli 1708, vlak voor de dood van Tschirnhaus, kon Böttger het eerste Europese porselein aanbieden aan August der Starke.

Meissen porseleinDe keurvorst en fanatieke verzamelaar hiervan gaf direct opdracht tot de stichting van de eerste porseleinfabriek in Europa. Vanaf 1710 wordt daarom sindsdien ononderbroken het Meissen porselein geproduceerd.

Lees verder Porselein het witte goud op het spoor

Paulus Berensohn: Dansen met klei

Toen de jonge danser Paulus Berensohn eind jaren ’50 voor het eerst een pottenbakster een cilinder zag draaien wist hij het: “dat is de dans om te leren”.

Vanaf dat moment heeft hij dansen op Broadway verruild voor dansen met klei. Op 15 juni j.l. heeft hij op 84 jarige leeftijd de dans van het leven ingeruild voor de dans van de eeuwigheid.

“I knew how to dance on a stage, but how was I going to dance in life?” (documentaire “To Spring from the Hand”, 2013)

duimenpotje keramiekIk heb Berensohn leren kennen via zijn in 1972 verschenen boek “Finding one’s way with clay“, interviews en een documentaire over zijn leven. Hierin pleitte hij voor een langzamer, een mindfull en geïntegreerde aanpak om te werken met klei. Hij heeft daarmee op mij en vele andere keramisten een grote invloed gehad.

Lees verder Paulus Berensohn: Dansen met klei

Keramiek ontmoetingen tijdens yoga wandeling

Keramiek ontmoetingen zijn divers; soms letterlijk, soms figuurlijk. Soms vluchtig en soms voor eeuwig. Een toevallig rendeze-vous en dan weer een geënsceneerde samenkomst.  Een gevecht of een sportieve krachtmeting.

  • ontmoeting (“ontmoetinge”)
    zelfstandig naamwoord (vrouwelijk).
    Ontmoeting, toevallig; het te gemoet gaan, opzettelijk; zoowel met vijandige als met vriendschappelijke bedoelingen. Teuth. ontmoetinge, obviacio. Plant. ontmoetinge, rencontre, occursus, offensio (1250 – 1550 Instituut Voor De Nederlandse Taal)

Ontmoeting Zee en StrandDe ontmoeting is al zo oud als de mensheid, maar wat mij betreft niet alleen voorbehouden aan mensen. Tijdens een prachtige yoga wandeling door de duinen van Bergen aan Zee, openbaarde zich mijn thematiek; oneindig veel ontmoetingen. 

Lees verder Keramiek ontmoetingen tijdens yoga wandeling