Categorie archieven: Inspiratie

Mooi koperrood keramiek is niet lelijk

Koperrood keramiek glazuren zijn al meer dan duizend jaar oud. Chinese keramisten hebben vanaf ongeveer het jaar 900 (aanvang Sung dynastie) keramiek rood geglazuurd door middel van koperoxide. Het hoogtepunt van de koperrode glazuren is volgens Nigel Wood bereikt in het begin van 15e eeuw (vroege Ming dynastie).

Dit zijn de fantastische “xian-hong” (vers rood) glazuren op porseleinen (Ming) vazen. Deze xian-hong glazuren zijn door onbekende redenen in verval geraakt.  Pas in de 18e eeuw is het weer herondekt in dit Aziatisch land.

Dit wil echter niet zeggen dat er in de tussenliggende periode geen andere koperrode glazuren of onderglazuren zijn ontwikkeld. Sterker nog het koperrood is terug van nooit weggeweest.

35 Koperrood keramiek glazuur proevenMooi rood is niet lelijk

Mijn fascinatie voor koperrode glazuren is van een recentere datum (ik ben nog niet zo oud) en ik ben ook bezig deze glazuren te herontdekken… Lees verder Mooi koperrood keramiek is niet lelijk

Wabi-sabi keramiek design

Keramiek design is niets meer (en niets minder) dan het ontwerpen van voorwerpen voor bepaalde doeleinden. Het doel kan puur esthetisch zijn, specifiek voor een bepaald gebruik of een combinatie van beide.  Maar met “design” wordt in het Westen ook producten geduid met een doordachte vormgeving .

wabi-sabi keramiekWabi-sabi is een begrip in de traditionele Japanse esthetiek. Het is gericht op de acceptatie van vergankelijkheid en onvolmaaktheid. Deze esthetiek wordt daarom vaak omschreven als schoonheid van onvolmaakte, vergankelijke en onvolledige objecten. Meer hierover in mijn blog “Wabi-sabi keramiek: imperfectie als schoonheidsideaal“.

Als keramist probeer ik het beste uit beide windstreken te gebruiken. Maar hoe doe je dat concreet?

Lees verder Wabi-sabi keramiek design

Keramiek artepreneur: gas terugnemen om te vlammen

Als keramiek artepreneur moet je af en toe gas terugnemen, letterlijk en figuurlijk. Die gedachte schoot door mee heen terwijl ik bezig was mijn oven op 1220 oC te krijgen (cone 8 voor de ingewijde keramisten).

Op zoek naar een koperrood reductie glazuur stookte ik afgelopen week twee reeksen van 35 proefjes. Onder invloed van de atmosfeer in de keramiekoven kan koper van groen in rood veranderen. De atmosfeer is met zuurstof (oxidatie), zonder zuurstof (neutraal) of een zuurstof tekort(reductie).

gas terugnemen om daarna weer feller te kunnen vlammenBij zuurstof tekort verandert het kopergroen in koperrood, de heilige graal van menig pottenbakker. Om dit te realiseren draai ik (vanaf ongeveer 1000 oC) de gaskraan wat verder open en de schoorsteen knijp ik verder dicht. Er ontstaat dan een zuurstof tekort in de oven. Prima voor de reductie, maar slecht voor de temperatuurstijging. Het gas brand niet volledig op, waardoor veel energie verloren gaat. Bij een te sterke reductie daalt daardoor de temperatuur.

De oplossing: iets gas terugnemen en de temperatuur stijgt weer. Is dit ook een goede les voor mij als keramist?

Lees verder Keramiek artepreneur: gas terugnemen om te vlammen

Keramiek aan zee, expositie Picasso

Niet iedereen kent het keramische werk van Pablo Picasso. Met de tentoonstelling “Picasso aan Zee”, brengt het Museum Beelden aan Zee ook de Keramiek aan Zee. Tot en met 5 maart 2017 zijn zo’n vijftig keramiek kunstwerken en twintig sculpturen van Picasso te zien in dit duinmuseum te Scheveningen.

Als rechtgeaarde keramist mocht ik deze “Keramiek aan Zee” tentoonstelling niet missen. Aan het einde van het jaar heb ik deze expositie nog net even mee kunnen pikken…

Lees verder Keramiek aan zee, expositie Picasso

Modern Shapes: keramiek in de 21ste eeuw

Hedendaagse keramiek heeft diepe wortels in de menselijke geschiedenis. De expositie van Hein Severijns in de Modern Shapes Gallery onderstreept dit.Modern Shapes

Klassiekers blijven altijd modern.

Daarmee doel ik niet op een Bugatti uit het begin van de 20ste eeuw (of de Duckatti 313) maar klei potten vanaf het Neolithicum (nieuwe steentijd); de ware klassiekers.

Al meer dan 20.000 jaar maken keramisten verspreid over (bijna) alle continenten van de wereld vormen die iets kunnen bevatten (containers). Zelfs bij de oudste potten speelt design en decoratie een belangrijke rol. De esthetische waarde is vanaf het begin onderdeel geweest van het gebruik.

Lees verder Modern Shapes: keramiek in de 21ste eeuw

Höhr-Grenzhausen: keramiek traditie in beweging

Is in West-Europa de handgemaakte keramiek traditie verdwenen?

Daar leek het wel op toen ik afgelopen zomer Höhr-Grenzhausen bezocht. Deze kleine stad is het centrum van het “Kannenbäckerland” in Duitsland. Dit “Pottenbakkersland” is de regio in Duitsland dat vanaf de 14e eeuw uitgroeide tot één van de belangrijkste keramiek centra van West-Europa.

Westerwald steengoed

Vanaf de 15e eeuw ontwikkelde hier zich het “Westerwald steengoed“. Dit is keramiek dat sterker (en veel hoger gestookt) dan het toen in Europa gebruikelijke aardewerk. Maar wat het uniek maakte in de wereld was het “zout-glazuur” waarmee de potten werden afgewerkt.

Ik hou van en maak steengoed keramiek. Daarnaast haal ik veel inspiratie uit traditionele keramiekvormen (en ben ik graag in een bosrijke omgeving). Kortom redenen te over het land van één van mijn Europese keramiek-roots te gaan bezoeken.

Lees verder Höhr-Grenzhausen: keramiek traditie in beweging

Glück auf: Westerwald steengoed klei

Steengoed klei is het materiaal waarmee ik mijn keramiek beelden vorm op de draaischijf.  En ik ben niet de enige die dagelijks contact heeft met dit natuurproduct. Een mens gebruikt volgens de BKRI in z’n leven zo’n 18 ton (18.000 kilo) klei. Het is moeilijk een nauwkeurig schatting te maken, maar dat het veel is, wil ik graag geloven.

Klei is het belangrijkste bestanddeel van borden, schalen en tegels (”fijnkeramiek”), voor bakstenen, dakpannen en draineerbuizen (”grofkeramiek”) en als hulpgrondstof in o.a. zeep, tandpasta en cosmetica.

tonbergbauDaarnaast wordt klei in de moderne tijd gebruikt in technisch keramiek zoals implantaten (bio-keramiek), isolatoren en supergeleiders (elektro-keramiek) en diverse keramische composieten (zoals zonnecellen en hitte schilden op de space shuttle).

Een leven zonder klei is dus niet alleen voor mij ondenkbaar. Waar komt al die klei vandaan? Voor dit blog ben ik op reis gegaan naar de bron.

Lees verder Glück auf: Westerwald steengoed klei

De keramiek textuur van een Yoga wandeling

Veel mensen die werken met klei doen dit (mede) vanwege de haast meditatieve kwaliteit daarvan. Maar er is natuurlijk ook een andere kant aan het maken van keramische objecten, opruimen, schoonmaken, mislukkingen, twijfels en deadlines.

Om mijn interne batterij opgeladen te houden ga ik naar tentoonstellingen, galeries en musea’s. Daarnaast probeer ik ook fysiek fit te blijven. Gezond eten, voldoende nachtrust, joggen, meditatie en yoga.Yoga wandeling 2016 strand

Hoe combineer je inspiratie en fysieke training? Inderdaad een Yoga wandeling maken.

Lees verder De keramiek textuur van een Yoga wandeling

Expressie is de essentie van handgevormd keramiek

Wat is de essentie van handgevormd keramiek?

Die vraag is moeilijk te beantwoorden. Het is geen nieuwe vraag; naar de “essentie van de kunst” (esthetica) wordt al eeuwen gezocht, misschien al sinds de Griekse oudheid. Maar ook dichter bij huis kom ik ‘m tegen. Bijvoorbeeld bij het optreden van “ANECKXANDER” van Alexander Vantournhout.

“Fascinerende solo over schoonheid en imperfectie. Eén acrobatisch lichaam, een handvol zorgvuldig gekozen objecten en drie variaties op eenzelfde stukje pianomuziek”

Reuring 2016 FolderWoorden doen dit optreden geen recht, ik vond het een indrukwekkende performance, een onderzoek naar de essentie vandans en acrobatiek. Is dit ook van toepassing op keramiek?

Lees verder Expressie is de essentie van handgevormd keramiek

Reductie stook in cijfers

Als een manager het over “reductie” heeft, betekent dat meestal niet veel goeds. Als een keramist het over “reductie” heeft betekent dit verrijking, niet van zichzelf maar van het glazuur….

Recent kreeg ik een opdracht bonsai schalen te maken. Na het bespreken van de maten, de afwatering etc., zochten we naar de juiste afwerking voor de schaal waar de bonsai (Japans voor “boom in pot”) volledig tot z’n recht kan komen. Geen gemakkelijke beslissing voor een bonsai kweker die zijn ziel in het vormen en verzorgen van het boompje stopt.

Reductie stookNa het bekijken van wat glazuur proefplaatjes, kozen we een paar mooie reductie glazuren uit. Voor een natuurlijke en authentiek uiterlijk van de keramiek, kan je het beste ook een authentiek proces gebruiken: de glazuren stoken in een gasoven met reductie. Dit betekende voor mij een handmatige glazuur stook: opstaan om 5:15 uur ’s morgens en tot ’s avonds laat stoken. Heel wat meer werk dan een volautomatische glazuur stook in een elektrische oven.

Waarom zou je al die (extra) moeite doen? In dit blog een beschrijving van mijn “reductie proces”

Lees verder Reductie stook in cijfers

Keramiek in Parijs, Cité de la céramique

Parijs, centrum van de schone kunsten in Europa, misschien wel van de wereld (dat is in ieder geval de mening van de “Parisien“). Maar het  is ook de stad van de keramiek, of zoals de Fransen zeggen “Cité de la céramique”. Wij bezochten de keramiek in Parijs.

Ook voor de “céramique” is Parijs “tze place tzo be“.

ceramiqueTussen Parijs en Versailles, aan de Seine ligt Sèvres; de porselein hoofdstad van Frankrijk. Hier wordt sinds 1740 het Franse porselein geproduceerd voor de machthebbers van het land; van Lodewijk XV (“le Bien-Aimé”) tot Napoleon (the god of clay). Maar ook voor (hof-)adel en de gegoede burgerij.

Heden ten dage is in Sèvres het museum “Sèvres – Cité de la céramique” gevestigd; vlak over de brug “Pont de Sèvres” aan de oever van de Seine, aan de poort van Parijs. In dit Museum is niet alleen het porselein van Sèvres te vinden, maar ook een brede collectie van historische en hedendaagse keramiek.

Voor een keramist in Parijs is het geen keuze, hier moest ik heen. Maar ook voor de keramiek liefhebber is het aanrader.

Lees verder Keramiek in Parijs, Cité de la céramique

Gedraaide versus handgevormde keramiek

Deze week ben ik aan de slag gegaan met handgevormde keramiek of “Handmade ceramics”, in goed Nederlands (Engelse termen klinken altijd veel moderner :-). En dit keer bedoel ik met “handgevormd”: klei vormen zonder draaischijf. Hoewel ik graag (en veel) werk op de draaischijf, hebben vormen met de hand gemaakt een eigen ritme.

Met de hand opbouwen is de oudste techniek om klei te vormen tot keramiek. Geef een klein kind voor het eerst een stuk klei en hij/zij begint het instinctief te vormen door knijpen, pletten en aan elkaar te plakken. Schijnbaar is het handvormen van klei genetisch ingebakken in de mens.

Handgevormde keramiek 2Toch lijkt het wel of handgevormde keramiek aan een minderwaardigheidscomplex lijdt. Zo heb ik het “Off-Wheel Pottery Book”(van Raymond Hull and Ida Claire Larden), waarin half verontschuldigend aan het begin van het boek wordt uitgelegd dat het boek over het maken van keramiek gaat zonder de hulp van een draaischijf.

Staat handgevormde keramiek een treetje lager op de evolutionaire ladder dan gedraaid werk?

Lees verder Gedraaide versus handgevormde keramiek